Azərbaycanda süni yağışların yağdırılması üçün müasir texnologiyanın tətbiq olunacağı ilə bağlı xəbərlər yayılıb.
- Süni yağışlar nədir və necə tətbiq olunur?
- Hansı səbəbdən və hansı ərazilər üçün süni yağışa ehtiyac duyulur?
- Süni yağışların yağdırılmasının maliyyəti nə qədərdir?
Portalımıza açıqlamasında Coğrafiya İnstitununun Ekocoğrafiya şöbəsinin müdiri, aqrar elmləri üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Ənvər Əliyev bu suallara cavab olaraq bildirib ki, ölkəmizdə normal rütubət və normal yağıntılar var: “Süni yağışların yaranması üçün buludlara gümüş yodid (Silver lodide AgL) vururlar. Bu da havadakı hissəcikləri kondensasiya edir, topalayır, yəni damcı şəklinə çevirir. Necə ki, su qazanda qaynayanda qapağa damcılar yığılır, buxar damcıya çevrilir. Bu proses kondensasiya adlanır. Kondensasiya olunmaqla, süni yağışlar yağdırırlar. Bunun bizə heç bir dəxli yoxdur. Bizim ölkəmizdə normal rütubət, normal yağıntılar var. Balakənçaydan, Qusarçaya qədər Böyük Qafqazda 20-yə yaxın dağ çayımız var. Bunların suları bizə kifayət edir. Vaxtlı-vaxtında su sərvətlərimizdən istifadə etməyi bacarmırıq. Onlardan birmənalı şəkildə istifadə edə bilsək, balıqçılıq üçün, suvarmalar üçün, içməli üçün ayrı müasir tələblərə uyğun suvarma sistemlərimiz, kanallarımız, sututarlarımız olmalıdır”.
Ənvər Əliyev qeyd edib ki, ölkənin var-dövlətini başqa yerə axıdırlar: “Biz sadəcə olaraq Allahın bizə verdiyi bu bərəkətdən istifadə edə bilmirik. Kim nə deyirsə, bizi aldadır. Ortalığa bu söhbəti salan adamlar ölkənin var-dövlətini başqa yerə axıdır. Baxmayaraq ki, biz mülayim və subtropik qurşaqda yerləşirik, amma mülayim qurşağımız çoxdur, çoxlu yağıntılı ərazilərimiz var. Bu ərazilərdəki yağıntılarımızdan istifadə edə bilsək, bizim heç nəyə ehtiyacımız yoxdur.
Mən inanıram ki, bu məsələ, ancaq özünü göstərmək və pul qoparmaq məqsədi güdür. Süni yağış təklifi Azərbaycanın sərvətindən istifadə etmək qabiliyyəti olmayanların, ölkənin var-dövlətini talan etmək düçüncəsi ilə yaşayanların fırıldaqlarıdır. Yerüstü səth sularından normal istifadə etməyi bilmək lazımdır. Elmi cəhətdən işlənmiş və hesablanmış 44-ə qədər sututarlar var. Onlar həm içməli, həm heyvandarlıqda, həm əkinçilikdə, həm də məişətdə istifadə etməyə yararlı sudur”.
Coğrafiyaçı alim vurğulayıb ki, əkinə yararlı torpaqlarımızın 1/3-ni itirmişik: “Bizimlə eyni iqlim qurşağında yerləşənlərin hansı birində belə problemləri, çətinlikləri var? Biz sudan istifadə edə bilməmək qabiliyyətsizliyimiz ucbatından əkinə yararlı torpaqlarımızın 1/3-ni itirmişik. Sularımızdan normal istifadə etmədiyimizə görə, artıq heç yerdə əkin səhələrimiz yoxdur. Vaxtilə 275 min hektarlıq üzüm sahələrimiz, pambıq sahələrimiz vardı. 600 min ton pambıq yığırdıq. Eləcə də, 100 minlərlə hektar tütünçülüyümüz, bostançılığımız, əkinçiliyimiz, yem bitkilərimiz vardı. Hamısını suvarırdıq. Təəssüf ki, məsuliyyətsizlik və kənd təsərrüfatına olan tamamilə yarıtmaz münasibət, torpaq islahatlarında biabırçılıqlar bizi bu günə qoyub. Gürcüstanın iqlimi bizə nisbətən bir az rütubətlidir, amma hər halda o qədər də pis vəziyyətdə deyilik. Biz problemi daxildə axtarmalıyıq”./bizimyol.info
