“Fitch Ratings” beynəlxalq reytinq agentliyi Azərbaycan iqtisadiyyatının 2025-ci ildəki 1,4 %-lə müqayisədə 2026-cı ildə 2,2 % səviyyəsində artım nümayiş etdirəcəyini gözləyir.
Bu barədə “Fitch Ratings”in İranda hərbi əməliyyatların Cənubi Qafqaz dövlətlərinin iqtisadiyyatına təsirlərinin təhlilinə həsr olunmuş hesabatında xəbər verilir.
Azərbaycan hökumətinin təshih edilmiş proqnozlarına görə, milli iqtisadiyyatın artım tempi 2026-cı ildə 1,7 % təşkil edəcək.
Agentliyin analitikləri bu proqnozu [2,2 % – red.] neft hasilatının həcminin azalması və qaz hasilatının sabitləşməsi ilə əlaqələndirirlər. Onların qiymətləndirmələrinə görə, enerji təchizatı sistemində birbaşa fasilələrlə bağlı risklər minimum səviyyədədir.
“Gürcüstan qazın əsas hissəsini neft-qaz infrastrukturu birbaşa təhdid altında olmayan Azərbaycandan (“BBB-“/Stabil) alır. Ermənistan Rusiyanın “Qazprom” şirkəti ilə qazın sabit tariflə tədarükü haqqında uzunmüddətli müqaviləyə malikdir. Məzənnələrə təzyiq də mülayim olaraq qalır: Gürcüstan larisi və Ermənistan dramı müharibənin ilk ayı ərzində ABŞ dollarına nisbətən sabit qalıb”, – ekspertlər vurğulayır.
Ümumilikdə “Fitch” hesab edir ki, İranda hərbi əməliyyatlar Cənubi Qafqazın suveren dövlətlərinin iqtisadi siyasəti üçün çətinliklər yaradır. Bu, əsasən silahlı münaqişənin bilavasitə yayılması nəticəsində deyil, enerji daşıyıcıları və logistika xərclərinin artması ilə əlaqədardır.
“Uzunmüddətli şok inflyasiya risklərini gücləndirəcək və xarici kəsirin artmasına gətirib çıxaracaq. Bu, ilk növbədə, enerji resurslarının xalis idxalçıları olan Ermənistanda (“BB-“/Pozitiv) və Gürcüstanda (“BB”/Stabil) özünü kəskin göstərəcək. Bununla yanaşı, əhəmiyyətli beynəlxalq ehtiyatlar, valyuta məzənnələrinə məhdud (hazırda) təzyiq və ümumilikdə etibarlı enerji tədarükü suveren reytinqlər üçün qısamüddətli təhdidləri məhdudlaşdırır”, – agentlik qeyd edir.
“Fitch” hesab edir ki, tənzimləyicilər ikinci dərəcəli inflyasiya təsirləri yarandıqda, milli valyutalar zəiflədikdə və ya inflyasiya gözləntiləri qeyri-sabit xarakter aldıqda cavab tədbirləri görəcəklər.
“Qlobal enerji qiymətlərinin artımı nəqliyyat xidmətlərinin dəyərinə, kommunal tariflərə və ərzaq qiymətlərinə təsir edəcək ki, bu da inflyasiyanın hazırkı mülayim göstəricilərlə müqayisədə daha da sürətlənməsinə səbəb ola bilər. Gübrələrin və digər idxal olunan resursların bahalaşması nəticəsində əlavə təzyiq yarana bilər. Bununla belə, regionda real faiz dərəcələri müsbət zonada qalmağa davam edir. Bu, mərkəzi banklara uzunmüddətli şok halında daha genişmiqyaslı inflyasiya təsirlərinin qarşısını almaq məqsədilə müəyyən manevr imkanı verir”, – “Fitch”in analitikləri hesab edir.
Onların fikrincə, xarici hesablar ən zəif nöqtədir. “Fitch”in qiymətləndirmələrinə görə, Gürcüstanın cari əməliyyatlar hesabının kəsiri 2026-cı ildə ÜDM-in 5,3 %-nə qədər artacaq. Ermənistanın builki kəsiri 2025-ci ildə 7,2 % səviyyəsində qeydə alınan 7 illik maksimumdan sonra ÜDM-in 5 %-nə çatacaq.
