“Uzaqgörən dövlət xadimi Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Ermənistanla davamlı sülh prosesinə nail olması dünya miqyasında tərifəlayiqdir. Azərbaycan Prezidentinin dövlət idarəçiliyinin bütün vasitələrindən mükəmməl şəkildə istifadə etmək bacarığı ölkəsinə “əvvəlcə güc yolu ilə, sonra isə siyasi yolla Ermənistanla sülhə nail olmağa” imkan verdi”.
Bunu amerikalı politoloq Piter Teys deyib.
O bildirib ki, Ermənistan qoşunlarının Azərbaycan ərazilərindən çıxarılmasını tələb edən BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələri təxminən 30 ildir ki, kağız üzərində qalmışdı:
“Azərbaycan və Ermənistan 12 aydır ki, sülh şəraitində yaşayırlar və biz bunun müsbət tərəflərini görürük. “Mən dəfələrlə demişəm ki, sülhdən yaxşı heç nə yoxdur”; Prezident İlham Əliyev bu konsepsiya barədə mövqeyində tamamilə haqlıdır.
8 avqust 2025-ci ildə ABŞ ilə Azərbaycan arasında bağlanan ittifaq, Prezident İlham Əliyevin böyük liderliyinin və dövlət idarəçiliyinin sübutu olan mühüm nailiyyətdir və Prezident Trampın Bakı ilə ittifaqa verdiyi geosiyasi əhəmiyyətin sübutudur. Bu tərəfdaşlıq Cənubi Qafqaz və bütün Mərkəzi Asiya ölkələri üçün böyük fayda gətirir. Azərbaycanın üstün coğrafi mövqeyi, Vaşinqtonla güclü siyasi və iqtisadi müttəfiqliyi ilə birlikdə, əslində Prezident İlham Əliyevin həm dövlət başçısı, həm də qlobal bir fiqur kimi nümayiş etdirdiyi fövqəladə liderliyin nəticəsidir. Tramp-Vens administrasiyası dövründə Əliyev, həqiqətən də, Azərbaycanın dünyadakı rolunu gücləndirməyə və Vaşinqtonla iqtisadi müttəfiqliyini möhkəmləndirməyə sadiq olmuşdur”.
Teysin sözlərinə görə, Prezident Donald Tramp Vaşinqton və Bakı arasında ən yüksək səviyyədə strateji tərəfdaşlığa nail olmaq üçün bütün dövlətçilik arsenalından istifadə edib:
“Prezident Tramp Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh müqaviləsini mümkün etdiyinə və Amerikanın Cənubi Qafqaz bölgəsindəki geosiyasi rəqiblərinin təsirini azaltdığına görə Nobel Sülh mükafatına namizəd olmağa layiq görülüb. Prezident Donald Tramp Azərbaycanın Ermənistanla sülh müqaviləsinə nail olmaq üçün çoxlu səy, səbr və diplomatik bacarıq sərf edib; onun İrəvan və Bakı arasında iqtisadi inteqrasiya və münasibətlərin yaxşılaşdırılması üçün uzaqgörən yol xəritəsi əsrlər sonra nəhayət Cənubi Qafqaz bölgəsindən və Cənub-Şərqi Avropadan olan ənənəvi regiondankənar hegemon gücləri kölgədə qoyub”.
Piter Teys
Ekspert onu da qeyd edib ki, enerji iqtisadiyyatı, logistika və quru nəqliyyat dəhlizləri, polad sənayesi və kənd təsərrüfatı iqtisadiyyatı Vaşinqtonun Bakı və İrəvanla regional əməkdaşlığının əsas sahələrindən bəziləridir:
“Məqsəd iki ölkənin vətəndaşları, ətraf mühit və regional iqtisadi səylər üçün daha yaxşı bir gələcək qurmaq və irəliləyişə nail olmaqdır. Prezident Tramp 1991-ci ildə müstəqillik qazandıqdan bəri Azərbaycanın ən vacib beynəlxalq müttəfiqidir. Prezident İlham Əliyev Prezident Trampı xarakterizə edən oxşar keyfiyyətlərə malik dövlət xadimidir. Prezident Tramp coğrafi mövqedən irəli gələn məhdudiyyətləri yaxşı başa düşür və bu məsələni həll etmək üçün Ağ Ev Bakı ilə İrəvanın iqtisadi və diplomatik dialoq və qarşılıqlı fəaliyyətlərinin yaxşılaşdırılmasına böyük diqqət yetirir.
Avrasiya üçün gözlənilməz və birbaşa iqtisadi nəticələrə səbəb olan son dərəcə gərgin geosiyasi proseslər yaşayırıq. Bununla yanaşı, Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh müqaviləsi yüksək səviyyədə etimad və mehriban qonşuluq münasibətlərini əks etdirir. Şuşa şəhəri və buradakı şəhərsalma prosesi Tramp-Vens administrasiyası dövründə bağlanmış sülh müqaviləsinin tacını təşkil edir. Əvvəllər işğal edilmiş və faşist Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən törədilən ekosidə məruz qalan Azərbaycan torpaqlarında həyata keçirilən yenidənqurma dünyanın yalnız Prezident İlham Əliyevin dövründə gördüyü unikal liderliyi və vətənpərvərliyi təcəssüm etdirir. Azərbaycan müharibədən və dağıntıların yaratdığı ağrılardan tam qurtulmağın əsl nümunəsidir. Tunellərin sayı, qlobal səviyyədə ən yaxşı avtomobil yolu sistemi və Füzuli, Şuşa, Ağdam, Xankəndi və digər tarixi yerlərdə şəhərsalma hər bir dövlətin dəyərləndirəcəyi iqtisadi inteqrasiya mexanizminin yaradılmasına daim diqqət yetirən Azərbaycan hökuməti tərəfindən həyata keçirilən effektiv dövlət siyasətinin sübutudur”./globalinfo.az
