Rusiyaya hər şey, Ukraynaya heç nə…
TASS agentliyi iyunun 2-də İstanbulda keçirilən danışıqlarda təqdim olunan Rusiya atəşkəs memorandumunun tam mətnini dərc edib.
Rusiya tərəfindən atəşkəs üçün iki variant təklif olunub.
Birincisi, Ukrayna qüvvələrinin DXR, LXR, Zaporojye və Xerson vilayətlərinin ərazilərindən çıxarılmasını nəzərdə tutur. Onlar “Rusiya sərhədlərindən” tərəflərin razılaşdığı məsafəyə qədər geri çəkilməlidir.
İkincisi, “paket təklifi” adlanır və Ukrayna qoşunlarının yerdəyişməsinə qadağa qoyulmasını, səfərbərliyin və Kiyevə xarici hərbi yardımın dayandırılmasını, demobilizasiyanın başlanmasını, eləcə də Ukraynada üçüncü ölkələrin hərbi mövcudluğunu istisna etməyi nəzərdə tutur.
Ukraynanın Rusiya və onun vətəndaşlarına qarşı “təxribat fəaliyyətindən” imtinası da təmin edilməlidir.
Bundan əlavə, atəşkəs rejiminə nəzarət üzrə ikitərəfli Mərkəz yaradılmalıdır. Tərəflər “siyasi məhbuslara” qarşılıqlı amnistiya verməli və həbsdə olan mülki şəxsləri azad etməlidirlər. Bundan əlavə, Ukraynada hərbi vəziyyət aradan qaldırılmalı, hakimiyyət prezident və Ali Rada deputatlarının seçkilərinin vaxtını təyin etməlidir. Hərbi vəziyyətin ləğvindən sonra 100 gündən gec olmayaraq seçkilər keçirilməlidir.
Memorandumun digər müddəaları aşağıdakıları nəzərdə tutur:
-Ukraynanın neytrallığı və hərbi ittifaqlara qoşulmaqdan imtina etməsi;
-Ukraynada digər dövlətlər tərəfindən hərbi fəaliyyətə qadağa;
-ölkənin qeyri-nüvə statusu və Ukrayna Silahlı Qüvvələrində hərbçilərin sayına məhdudiyyət qoyulması;
-Rusiyaya qarşı sanksiyaların ləğvi;
-Krım, LPR, DXR, Zaporojye və Xerson vilayətlərinin Rusiyaya daxil olmasının beynəlxalq hüquqi tanınması;
-hərbi əməliyyatlardan dəyən zərərə görə tələblərdən qarşılıqlı imtina;
-Ukraynanın rusdilli əhalisinin hüquq və azadlıqlarının təmin edilməsi, Ukrayna Pravoslav Kilsəsinin fəaliyyətinə qoyulan məhdudiyyətlərin aradan qaldırılması, nasizmin tərənnümünə qadağa;
-Rusiya və Ukrayna arasında diplomatik və iqtisadi əlaqələrin (qaz tranziti daxil olmaqla), nəqliyyat və digər kommunikasiyaların, o cümlədən üçüncü ölkələrlə tədricən bərpası;
Sənədin üçüncü bölməsi nizamlanma mərhələlərinin ardıcıllığına və onların həyata keçirilməsi müddətlərinə aiddir. Onlar aşağıdakı ardıcıllıqla müəyyən edilir:
-sülh müqaviləsinin mətni üzərində işin başlanması;
-boz zonada ölənlərin cəsədlərinin toplanması üçün 2-3 günlük atəşkəsin elan edilməsi;
-Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin 6000 hərbçisinin meyitinin birtərəfli qaydada Ukrayna tərəfinə verilməsi;
-atəşkəs haqqında memorandumun bütün müddəalarının həyata keçirilməsi üçün konkret tarixlərlə imzalanması və yekun nizamlanma üzrə gələcək sazişin imzalanma tarixinin müəyyən edilməsi;
Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin geri çəkilməsi başlanan andan 30 günlük atəşkəs elan edilir. Eyni zamanda, bu müddət ərzində Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin bölmələrinin Rusiya ərazisindən tamamilə çıxarılması və “paket sazişi”nin tam icrası başa çatdırılmalıdır;
-Ukrayna ərazisində seçkilərin keçirilməsi, dövlət orqanlarının formalaşdırılması;
-sülh müqaviləsinin imzalanması;
-bu sənədin BMT Təhlükəsizlik Şurasının hüquqi qüvvəyə malik qətnaməsi ilə təsdiq edilməsi;
-müqavilənin ratifikasiyası, qüvvəyə minməsi və həyata keçirilməsi.
Göründüyü kimi, bu sənəd Ukraynanın faktiki kapitulyasiyası sənədir və Rusiya əvvəlki tələblərindən geri çəkilməyib, əksinə, onların siyahısını artırıb. Qeyd edək ki, Volodimir Zelenski artıq bu memorandumdakı tələbləri “axmaqlıq” adlandırıb./azpolitika.info
