Avropa İttifaqı ilə Ermənistan arasında 2 dekabr 2025-ci ildə imzalanmış Strateji Gündəm sənədi hələ də müzakirə mövzusu olaraq qalır. Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi sənədlə bağlı artıq öz mövqeyini açıqlayıb. Bəyan olunub ki, sənəddə yer alan bəzi məqamlar Azərbaycanla Ermənistan arasında davam edən sülh prosesinə ziddir. Çünki sənəddə yer alan “erməni məhbusları və digər saxlanılan şəxslər” ifadəsi xüsusi suallar doğurur.
Sənəddə qeyd olunur ki, Avropa İttifaqı “erməni məhbuslarının və digər saxlanılanların azadlığa buraxılması üçün çağırışları davam etdirməli, itkin düşmüş şəxslərin taleyi və məcburi yoxaçıxmalar daxil olmaqla humanitar məsələlərin həlli istiqamətində etimad quruculuğu tədbirləri görməlidir”.
Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan isə yerli mediaya açıqlamasında sənəddə sülh prosesi ilə ziddiyət təşkil edən məqamlar olmadığını iddia edib.
Politoloq Fərhad Məmmədov bildirir ki, Azərbaycan Brüssel ilə həbs edilmiş Ermənistan vətəndaşları mövzusunu müzakirə etmək niyyətində deyil: “Onların bir qismi artıq məhkəmə hökmü alıb, digərlərinin isə işi məhkəmədə baxılma mərhələsindədir. Avropa İttifaqının bu mövzuda Azərbaycan qarşısında hər hansı mandatı yoxdur və Brüsseldən bu məsələ qaldırılarsa, uyğun cavab veriləcək”.
Ekspertin sözlərinə görə, sənəddə “erməni məhbusları” anlayışı tam qeyri-müəyyən formada təqdim olunur: “Sənəddə nə say göstərilir, nə adlar açıqlanır, nə də onların hansı ölkədə saxlanıldığı qeyd olunur. Sadəcə ümumi və hüquqi baxımdan qeyri-müəyyən ifadə var”.
Fərhad Məmmədov diqqəti Ermənistanda həbsdə olan erməni əsilli şəxslərə yönəldir. Onun sözlərinə görə, 2021–2023-cü illərdə Qarabağda fəaliyyət göstərən, Ermənistandan maliyyələşən və Rusiyanın bölgədə qalmasını dəstəkləyən hərbi xunta tərəfindən reinteqrasiyanı dəstəkləyən onlarla erməni saxlanılıb: “Bu şəxslər Azərbaycanın dövlət qurumları ilə əlaqə saxladıqlarına və reinteqrasiya istədiklərinə görə qondarma ‘xəyanət’ ittihamı ilə həbs ediliblər. Sonuncu belə məhbus Sarkis Qalstyan olub və o, 18 il azadlıqdan məhrum edilib”.
Politoloq sual edir ki, Avropa İttifaqı bu erməni məhbusların taleyi ilə maraqlanırmı: “Aİ-nin Ermənistandakı nümayəndəliyi onları ziyarət edirmi? Ümumiyyətlə, bu insanlar kiminsə diqqət mərkəzindədirmi? Xüsusilə də Ermənistan hökuməti Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü rəsmən tanıdıqdan sonra”.
Fərhad Məmmədov hesab edir ki, Avropa İttifaqının yanaşması açıq şəkildə selektiv xarakter daşıyır: “Belə görünür ki, Aİ üçün insan hüquqları məsələsində belə seçici münasibət mövcuddur – hətta ermənilərə münasibətdə belə”. /azpolitika.info
