2026-cı ildə dünyanın taleyini dəyişəcək seçkilər (SİYAHI)

2025-ci il müharibələr, zorakılıq hadisələri, korrupsiya iddiaları və dərinləşən qlobal böhranlarla yadda qaldığı halda, 2026-cı ildə beynəlxalq ictimaiyyətin gözü seçki məntəqələrində olacaq. Yeni ildə bir çox ölkə yalnız idarəçiliklərini deyil, həm də siyasi kurslarını və qlobal tarazlıqdakı mövqelərini yenidən müəyyənləşdirəcək.

Xüsusilə xalq üsyanlarının baş verdiyi, avtoritar idarələrin gücünü artırmağa çalışdığı və ya həssas siyasi proseslərdən keçən ölkələrdə keçiriləcək seçkilər fevral ayından etibarən dünya gündəmində ön sıralara çıxacaq.

Banqladeş baş nazir Şeyx Hasinanın 2024-cü ilin avqustunda devrilməsindən sonra ilk dəfə seçki məntəqəsinə gedəcək. Son 15 ilə damğa vuran Hasinanın ölkədən qaçmasının ardından ordu 84 yaşlı Nobel Sülh Mükafatı laureatı Məhəmməd Yunusu müvəqqəti baş nazir təyin etmişdi.

Edam cəzası alan Hasinanın partiyası seçkidə iştirak edə bilməyəcək, bu müddətdə isə mühafizəkar və milliyyətçi partiyalar arasındakı yarış həlledici olacaq.

Avropadakı sağçı populist idarələrin simvol ölkələrindən olan Macarıstan apreldə kritik bir parlament seçkisinə gedir. 2022-ci ildə səslərin 54%-ni qazanan Fidesz Partiyası və Viktor Orban gücünü möhkəmlətmişdi. Lakin Orbandan ayrılaraq Hörmət və Azadlıq Partiyasına keçən Peter Maqyar bu seçkidə güclü rəqib kimi çıxış edir. Sorğular müxalifətin öndə görünməsini göstərir ki, bu da Orban dövrünün təhlil edilməsinə səbəb olub.

Cənubi Amerikada sağa yönəlişin davam edib-etməyəcəyi Kolumbiya seçkiləri ilə sınanacaq. Keçmiş solçu və hərb mənşəli prezident Qustavo Petro yenidən namizəd olmayacaq.

Senator Migel Uribe Turbayın sui-qəsdə məruz qalmasından sonra ölkədə təhlükəsizlik böhranı dərinləşib. Hakimiyyət İvan Çepedanı, müxalifət isə Sergio Fajardonu namizəd göstərib. Sorğular iki namizəd arasındakı yarışın başabaş keçəcəyini göstərir.

Ermənistandakı seçkilərdə daxili siyasətlə yanaşı ölkənin beynəlxalq kimliyi də gündəmdə olacaq. Azərbaycanla davam edən sülh danışıqları, Moskvanın müdaxilələri və müxalifətlə, həmçinin kilsə ilə baş nazir Nikol Paşinyan arasındakı münaqişələr ölkənin gələcəyini ciddi şəkildə sual altına salıb.

Avropadakı sağ dalğa baxımından kritik ölkələrdən biri İsveç olacaq. Mərkəz-sağçı baş nazir Ulf Kristersson rəhbərliyindəki hökumət, dəstə toqquşmaları, miqrasiya və vətəndaşlıq müzakirələri ilə yorularkən, Maqdalena Anderssonun Sosial-Demokratları sorğularda öndədir. Lakin sol blokdakı parçalanmış tablo diqqət çəkir.

Braziliyada yalnız dövlət başçısı deyil, həmçinin Konqres və ştat qubernatorları da seçiləcək. İqtisadi yavaşlama, inflyasiya və cinayət nisbətinin artması seçicilərin əsas gündəmi olacaq, Luiz İnasio Lula da Silva isə dördüncü dövr üçün namizəd olmayacağını açıqlayıb. Həbs cəzası alan Jair Bolsonaro namizəd ola bilməyəcək, əvəzində onun oğullarının yarışa qatılması gözlənilir.

Son illərdə siyasi sabitliyin simvoluna çevrilən İsrail yenidən seçki məntəqələrinə gedir. Baş nazir Binyamin Netanyahu müxalifətin dağınıq quruluşu sayəsində vəzifəsini qoruyacaq kimi görünür, lakin müharibə siyasətləri və daxili təzyiqlər beynəlxalq reaksiyaları artırıb. Ekspertlərə görə, Netanyahunun qarşısında hələ güclü alternativ formalaşmayıb.

ABŞ ara seçkiləri ənənəvi olaraq mövcud prezident üçün referenduma bərabər sayılır. Donald Tramp Nümayəndələr Palatasında əksəriyyəti qorumaq üçün xüsusilə Texas, Missouri və Şimali Karolina kimi ştatlara fokuslanıb. İqtisadi durğunluq və süni intellektin işçi qüvvəsinə təsiri müzakirə edilərkən, seçkidən çıxacaq nəticə Vaşinqtondakı siyasi gərginliyi müəyyən edəcək./qaynarinfo.az