ABŞ Prezidenti Donald Trampla ukraynalı həmkarı Volodimir Zelenski arasında Ağ Evdəki mübahisədən sonra Avropanın Vaşinqtonun təhlükəsizlik çətirinə nə qədər arxalana biləcəyi ilə bağlı suallar artır. Burada cavablandırılması lazım olan ən böyük sual Atlantik okeanının hər iki tərəfini öz çətiri altında alan NATO-nun gələcəyi ilə əlaqəlidir.
Bu barədə Türkiyədə nəşr olunan “Yeni Şafak” qəzeti yazır.
Tramp administrasiyasının hələ də NATO-nun kollektiv müdafini nəzərdə tutan 5-ci maddəsinə əməl edib-etmədiyi naməlumdur. Vaşinqtondan gələn siqnallar da bu qeyri-müəyyənliyi daha da artırır.
NATO-nun Avropa qüvvələrinin keçmiş komandanı, amerikalı admiral Ceyms Stavridis alyansın son günlərini yaşadığı iddiası müzakirələri qızışdırıb.
Zelenski-Tramp qalmaqalına münasibət bildirən admiral deyib: “Bu, kimi dəstəkləyəcəyinizlə bağlı dərin sualdır: hücum qarşısında olan demokratiya, yoxsa Moskvada diktatoru dəstəkləyəcəksiniz? NATO-nun son günlərini və “Avropa Müqaviləsi Təşkilatı” (ETO) adlandıra biləcəyimiz şeyin başlanğıcını görürük”.
ABŞ Hökumətin Səmərəliliyi Departamentinə (DOGE) rəhbərlik edən milyarder İlon Mask da Amerikanın BMT və NATO-dan çıxması fikri ilə razılaşıb. Mask ABŞ-nin bu təşkilatlardan çıxmasının vaxtının çatdığını söyləyib.
Respublikaçı senator Lindsi Qrem Avropanı hədəfə alan bəyanatında NATO-ya etibar etmədiklərinin siqnalını verib.
“Avropalıların öz qitələrini qoruya biləcəklərini göstərmələrinin vaxtıdır”, – Qrem bildirib.
Fransa Prezidenti Emmanuel Makron isə ABŞ-nin Avropaya lazımi təhlükəsizlik zəmanətləri verməkdə qətiyyətsizliyini gündəmə gətirib və Vaşinqtonun təqdim etdiyi nüvə müdafiə mexanizminə alternativ yaratmağı təklif edib. O, Avropanın müdafiə qabiliyyətini artırmaq üçün qitənin nüvə silahlarının qarşısının alınması ilə bağlı müzakirələrə başlamağa hazır olduğunu açıqlayıb. Makron xatırladıb ki, Fransa və Böyük Britaniya Avropada nüvə arsenalına malik yeganə ölkələrdir.
Seçki kampaniyası zamanı Tramp yenidən seçiləcəyi təqdirdə maliyyə öhdəliklərini yerinə yetirməyən NATO üzvlərini müdafiə etməyəcəyini açıqlamışdı. Bu, böyük əks-səda doğurmuşdu. Tramp israr edir ki, NATO-ya üzv Avropa dövlətləri büdcələrinin 5 faizini müdafiə xərclərinə ayırsınlar.
