Son dövrlərdə İran mediasında Azərbaycan əleyhinə kəskin ritorika səngimək bilmir. Qonşu ölkədə Azərbaycanın uğurlu xarici siyasəti diqqətlə izlənilir və yerli media tərəfindən bir çox hallarda təhriflərlə, necə dəyərlər “özlərinə sərf edən şəkildə” təqdim edilir.
Azərbaycana qarşı ritorika kəskinliyini itirmir, çünki daxili-siyasi müstəvidəki uğurlar qısqanclıqla qarşılanır və buna cavab olaraq yalnız iftira, söz oyunları və mətbuatdakı əlaltıların öz yazıları ilə hücumları seçilir.
Bu, İran mediasında uzun illərdir gördüyümüz praktikadır. Odur ki burada təəccüblü bir məsələ yoxdur. Əsas diqqət edilməli məqam isə İran mediasının seçdiyi, özünə “rəhbər” tutduğu tezislərdir.
İranın anti-Azərbaycan ritorikasının yeni dalğası bu üç tezis üzrə formalaşır:
Birinci tezis İrana qarşı 12 günlük müharibə zamanı guya Azərbaycan İsrailə hərbi və kəşfiyyat dəstəyi verməsi ilə bağlıdır.
Bu tezis İranın “KhabarOnline” saytında inkişaf etdirilir.
İran mediası hər zaman olduğu kimi əslində qlobal müstəvidə nümunə sayılan Azərbaycan-İsrail münasibətlərini özünə təhdid olaraq gördüyünü gizlətmir. Bu münasibətlərin bir çox müstəvidə xalqların rifahına əsaslandığını, dövlətlərin maraqlarını təmin etdiyini, hər iki dövlətin bir-biri ilə münasibətlərinin yalnız inkişaf və sabitliyə yönəlmiş olduğunu qəbul etmir, münasibətlərin dinamikasına təkcə rəsmi Tehrana təhdid fonunda nəzər salır, bununla da regiondakı sabitliyə növbəti dəfə təhlükə yaradır və kölgə salmaq niyyətini ortaya qoyur. Bu yolda əsas vasitə kimi isə ənənəvi olaraq məlumatların təhrif edilməsi, əsassız informasiyaların cəmiyyətə təqdim olunmasıdır.
Digər bir tezis isə Suriya Ərəb Respublikasının keçid dövrü Prezidenti Əhməd əş-Şaraanın Bakı səfəri ilə bağlıdır. Təbii ki, siyasi proseslərin gedişində hər anın öz hökmü var. Yaxın dövrü və cərəyan etmiş prosesləri nəzərə aldıqca, Suriya liderinin Bakı səfəri mühüm tarixi hadisə sayılmalıdır. Qısacası, növbəti uğur, növbəti uğurlu gediş, silsilə şəkildə davam edən uğurların, xarici siyasi kursun növbəti qələbəsi.
Bu mövzunun İran mediasında geniş əks-səda doğurması da məhz bu səbəbdəndir. İran mediası, daha konkret desək, “JamejamOnline” saytı Bakıdakı səfərlə bağlı “Bakıda təkfirçi-sionist toplantısı” başlıqlı məqalə hazırlayır. Bu məqalə isə Azərbaycanın vasitəçiliyi ilə Bakıda baş tutan Suriya-İsrail danışıqları iddiasına əsaslanır, bu danışıqların İrana qarşı yönəlməsi tezisi inkişaf etdirilir. Növbəti dəfə Azərbaycanın xarici siyasi addımları, bu müstəvidə həyata keçirilən tədbirlər, görüşlər reallıq prizmasından deyil, İranın qorxu və ambisiyaları prizmasından təqdim olunur, ənənəvi böhtan, qarayaxma kampaniyası mətbuatın işində kəskin şəkildə nəzərə çarpır.
Üçüncü tezis isə Azərbaycan-Ermənistan liderlərinin Əbu-Dabidə keçirilən danışıqlarında razılıq əldə olunduğu bildirilən Zəngəzur dəhlizinin işə düşməsi ilə bağlıdır.
“ISCA News” nəşri bu danışıqları yenə də öz ölkəsinin qorxuları fonunda işıqlandırır. İranın geosiyasi, geoiqtisadi və tranzit blokadasına salınacağını, Zəngəzur dəhlizinin işə düşməsinin Rusiya və İranın Cənubi Qafqazdan sıxışdırılıb çıxarılması cəhdi kimi qəbul edir.
Halbuki bu dəhlizinin açılması halında regiona verəcəyi iqtisadi fayda, xalqların, dövlətlərin inteqrasiyası ilə bölgəmizdə yaranacaq dinc inkişaf potensialı gözardı edilir. İran bölgədə öz maraqları ilə üst-üstə düşməyən istənilən prosesi özünə qarşı addım kimi qiymətləndirir və bu da onun mətbuatında öz əksini tapır.
Göründüyü kimi İran mediasında ölkəmizə qarşı ritorika standart olaraq qalır. Burada mövzunun istər Azərbaycan-İsrail, istər Azərbaycan-Suriya, istərsə də Azərbaycan-Ermənistan münasibətləri olması fərq etmir. Nəticə və yanaşma birmənalıdır. İran mediası Azərbaycanın xarici siyasətində əldə olunan bütün uğurlara qısqanclıqla yanaşmağa davam edir, kəskin ritorikadan əl çəkmir və Azərbaycanı öz xoşniyyətli qonşusu olaraq görmür. Mediadakı bu meyillər, İran mətbuatının dili və yanaşma tərzi ölkələrimiz arasındakı münasibətlərə də mənfi təsir göstərir və bölgəmizdə Azərbaycanın diktə etdiyi və formalaşdırdığı yeni reallıqlara xələl gətirməyə yönəlib. İran mediasında münasibətlərin qarşı tərəfində dayanan ölkə heç bir halda maraqlı deyil, tərəzinin bir gözündə Azərbaycan dayanıbsa, burada işlər dəyişir və mətbuat hücuma keçir. İran mediasında hər zaman oxşar proseslər, oxşar davranışlar, oxşar hücumlar olsa da, bir şeyi dəqiqliklə demək lazımdır ki, bütün bunlar rəsmi Bakı tərəfindən diqqətlə izlənilir və lazım olduğu halda adekvat tədbirlər mütləq görülür.
