Azərbaycan son onilliklərdə təkcə Cənubi Qafqazda regional lider deyil, həm də Yaxın Şərq və Avropadakı maraqların kəsişməsində əsas oyunçu kimi ortaya çıxıb. Onun energetika sahəsindəki əhəmiyyəti, siyasi sabitliyi və əsas oyunçularla strateji tərəfdaşlığı Bakını regionda və ondan kənarda əsas proseslərə təsir göstərə bilən mühüm mərkəzə çevirir.
Bu fikirlər “Eurasianet” analitik nəşrinin məqaləsində yer alıb.
Məqalədə Azərbaycanın qlobal geosiyasi səhnədə artan təsiri vurğulanır.
“Bakı öz təsirini yeni bir oyunçu kimi göstərmək imkanı qazanıb. Onun coğrafi mövqeyi bu Cənubi Qafqaz ölkəsinə regional enerji və təhlükəsizlik üzərində müstəsna təsir imkanı verir. Bu amillər, ABŞ-nin Yaxın Şərqdə yeni güc balansını formalaşdırmaq səylərində Azərbaycanın artan əhəmiyyəti fonunda Vaşinqtonun Bakı ilə əlaqələrini məhdudlaşdıran 907-ci düzəlişin ləğvi üçün əsas yaradır”, – məqalənin müəllifləri qeyd edirlər.
Bildirilir ki, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Misirin Şarm-əş-Şeyx şəhərində keçirilən sülh sammitində iştirakı bir daha Bakının Vaşinqtonun Avrasiyanı və Yaxın Şərqdə inkişaf edən təhlükəsizlik arxitekturasını birləşdirən tərəfdaşı kimi artan nüfuzunu vurğulayır.
“ABŞ-nin Silahlı Qüvvələrinin Mərkəzi Komandanlığının (CENTCOM) rəhbəri admiral Bred Kuper oktyabrın 18-də Azərbaycanın müdafiə naziri general-polkovnik Zakir Həsənovla görüşüb. Bu adi görüş deyildi, çünki Azərbaycan CENTCOM-un deyil, ABŞ-nin Avropa Komandanlığının marağına daxildir. Bu görüş Vaşinqtonun regional koordinasiyasının genişlənməsinə işarə etdi”, – məqalədə deyilir.
Bundan əlavə, Azərbaycanın həm Türkiyə, həm də İsrail ilə sıx əlaqələri onu regional güc balansının formalaşmasında əsas oyunçuya çevirib. Suriyada maraqları tez-tez fərqli olan bu iki əsas tərəfdaş arasında vasitəçilik etmək üçün Bakı xüsusən unikal mövqedədir. May-iyul aylarınfs Azərbaycan Türkiyə və İsrail arasında Suriya məsələsi ilə bağlı danışıqların üç raunduna yardım edib.
Eyni zamanda, Azərbaycan Suriya keçid rəhbərliyi ilə əlaqələrini dərinləşdirib və bu, Prezident Əhməd əş-Şaraanın 12-13 iyulda Bakıya səfəri ilə nəticələnib. Səfər zamanı tərəflər Azərbaycan qazının Türkiyə vasitəsilə Suriyaya ixracı ilə bağlı tarixi razılaşma imzalayıblar.
“Bakının Türkiyə və İsrail arasında əsas vasitəçi kimi rolu ABŞ-nin maraqlarına birbaşa fayda verir və regional sabitliyi təmin etmək üçün Vaşinqtonun üzərinə düşən yükü azaldır. Azərbaycan, Ermənistan və ABŞ artıq Azərbaycanı İran sərhədi boyunca Ermənistanın cənubundan keçərək Naxçıvan anklavı ilə birləşdirən Tramp Marşrutunun (TRIPP – Zəngəzur Dəhlizinin Ermənistan ərazisindən keçəcək 42 kilometrlik hissəsi – red.) yaradılması üçün üçtərəfli saziş imzalayıblar.
ABŞ-nin əsas prioriteti Prezident Trampın 20 maddəlik planının bir hissəsi olaraq Qəzza zolağında vəziyyəti sabitləşdirməkdir. Ərəb və müsəlman ölkələri arasında Azərbaycan İsraillə ən yaxın strateji əlaqələrə malik ölkə kimi seçilir. Bu unikal mövqe həlledici əhəmiyyətli olacaq. CENTCOM-un komandanının Azərbaycana son səfəri Vaşinqtonun Bakı-nın (Yaxın Şərqdə) bu inkişaf etməkdə olan təhlükəsizlik sistemi üçün artan əhəmiyyətini qəbul etməsini əks etdirir.
Vaşinqton təhlükəsizlik və iqtisadiyyat sahəsində Azərbaycanla hərtərəfli tərəfdaşlığın qurulması üçün qətiyyətli hərəkət etməlidir”, – analitiklər qeyd ediblər.
