Avronun məzənnəsinin son günlərdə yüksəlməsi əsasən Avropa Mərkəzi Bankının sabit və proqnozlaşdırılan pul-kredit siyasəti ilə bağlıdır.
Bu sözləri açıqlamasında iqtisadçı Kamran Hacıyev avronun məzənnəsinin dollarla müqayisədə yüksəlməsini şərh edərkən deyib.
Onun sözlərinə görə, Avropa Mərkəzi Bankı faiz dərəcələrini dəyişmədən saxlayır və yaxın dövrdə əlavə yumşalma siqnalları vermir. Bu, avronu investorlar üçün daha stabil və riskləri aşağı olan valyuta kimi göstərir. Avrozonada inflyasiyanın hədəfə yaxınlaşması və iqtisadi göstəricilərin kəskin zəifləməməsi də avronun ümumi güclənməsinə müsbət təsir göstərir:
“Məsələn, son qərarlarda Avropa Mərkəzi Bankı depozit və əsas faiz dərəcələrini dəyişməyəcəyini açıqlayıb, inflyasiya proqnozlarını isə kəskin aşağı salmayıb. Eyni zamanda, Almaniya və Fransa kimi əsas ölkələrdə resessiya riskinin azaldığına dair statistikalar açıqlanıb ki, bu da avroya inamı artırır”.
İqtisadçı hesab edir ki, dolların ucuzlaşması isə birbaşa ABŞ-nin Federal Ehtiyat Sisteminin (FED) yumşaq monetar siyasəti ilə bağlıdır:
“FED 2025-ci il ərzində bir neçə dəfə faiz dərəcəsini endirib və gələcəkdə daha çox endirimlərin ola biləcəyini bildirir. Faizlərin düşməsi dollarla nominasiya olunmuş aktivlərin gəlirliyini azaldır və qlobal investorları başqa valyutalara – xüsusən avroya və yenidən inkişaf edən bazarlara yönəldir. Bunun nəticəsi olaraq dolların dəyəri qlobal valyuta səbəti qarşısında zəifləyir.
Məsələn, son iclaslarda Federal Rezerv əsas dərəcəni növbəti dəfə 0.25 faiz bəndi azaldıb, gələcək dövr üçün də əlavə azalmaları istisna etməyib. ABŞ xəzinə istiqrazlarının gəlirliliyi əvvəlki illərlə müqayisədə geri çəkilib, böyük fondlar portfellərində dollar aktivlərinin payını azaldaraq avro və digər valyutalara keçiblər.
Beynəlxalq maliyyə bazarlarında yaranmış bu durum nəticəsində avro nisbətən güclənir, dollar isə yumşaq siyasət fonunda geri çəkilir. Yəni avronun artımı öz gücündən çox dolların zəifləməsi ilə də şərtlənir. Qlobal risk iştahasının yüksək qalması, Federal Rezervin likvidlik əməliyyatları və Amerika Birləşmiş Ştatları iqtisadiyyatında tələbin bir qədər soyuması dollar üçün əlavə təzyiq yaradır. Bu səbəbdən yaxın perspektivdə valyuta bazarında tendensiyanın avro lehinə davam etməsi ehtimalı yüksək qiymətləndirilir.
Məsələn, böyük beynəlxalq investisiya banklarının son hesabatlarında dolların orta müddətli perspektivdə zəifləyəcəyi, avronun isə nisbətən güclü qalacağı proqnozlaşdırılır; bir çox institusional investorlar riskli aktivlərə və Avropa istiqrazlarına keçidi artırdıqlarını açıq şəkildə bildirirlər”./oxu.az
