İrandakı vəziyyətin Suriya (Ukrayna, Liviya, İraq və s.) ssenarisinə doğru getdiyinin mənfi dinamikası daha aydın görünür.
Bunu Azərbaycanın keçmiş xarici işlər naziri, politoloq Tofiq Zülfüqarov deyib.
“Əsas müəyyənedici amillər bu şəkilə ümumiləşdirilə bilər:
– çeşidli xarici amillər səbəbindən siyasi, iqtisadi və sosial sahələrin müxtəlif sektorlarından cavabdeh olan sabit fəaliyyət göstərən dövlət qurumlarının (strukturlarının) itirilməsi;
– fəaliyyət sahələrinə, regional və etnik-konfessional göstəricilərə görə hakimiyyətin parçalanması;
– vahid xarici, müdafiə, iqtisadi və sosial siyasət həyata keçirmək qabiliyyətinin itirilməsi;
– Konstitusiyaya zidd güc mərkəzlərinin formalaşması və möhkəmlənməsi, eləcə də onların vəziyyətin inkişafına təsiri;
– təhsil sisteminin, səhiyyənin, sosial təminatın, asayişin, məhkəmə sisteminin və s. deqradasiyası və dağılması;
– hava hücumundan müdafiə, hava qüvvələri, elektron kəşfiyyat, hərbi təhsil və s. kimi mürəkkəb, yüksək texnologiyalı müdafiə sistemlərinin dağılması.
Bu proseslərin siyahısını davam etdirmək olar, lakin bunu qısaca olaraq vahid bir dövlətin parçalanması kimi xarakterizə etmək mümkündür. Bu, təxminən orta əsr Avropasının şəhər-dövlətləri vəziyyətinə qayıtmaq, bir növ sivilizasiya geriləməsidir. Amerikalı neokon nəzəriyyəçiləri ştatları əvəz edən yeni şəhər mərkəzlərini şəhər konqlomeratları adlandırdılar. Onların fikrincə, bu qurumlar əhalinin yaşayışını təşkil etmək iqtidarındadır, lakin iddialı proqramlar həyata keçirmək iqtidarında deyillər… Yəni, kiçik silahlara sahib olmaq, ayaqqabı tikmək və xalça toxumaq olar, amma nüvə, kosmik və ya digər iddialı proqramlar yoxdur.
İrana qayıdaq, dövlətdə başlamış deqradasiyasının davam edəcəyini demək olar. Hərbi əməliyyatların mahiyyəti, İran müqavimətinin formaları və taktikaları, o cümlədən hakim rejimin parametrləri qlobal oyunçuların yuxarıda qeyd olunan məqsədlərinə çatmasını təmin edəcək şəkildə formalaşdırılacaq”, – o bildirib.
Qeyd edək ki, ABŞ və İsrail İrana qarşı 28 fevralda hərbi əməliyyata başlayıb./axar.az
