Orta Dəhliz bu gün nəqliyyat gündəliyi çərçivəsindən kənara çıxaraq, Asiya ilə Avropa arasında enerji bağlılığı üzrə strateji platformaya çevrilir və regional təhlükəsizliyin, eləcə də dayanıqlılığın yeni modelini formalaşdırır.
Bunu Gürcüstanın maliyyə nazirinin müavini Yekaterina Quntsadze Asiya İnkişaf Bankının (ADB) Rəhbərlər Şurasının 59-cu illik toplantısı çərçivəsində Asiya superşəbəkəsinin yaradılması perspektivlərinə həsr olunmuş seminarda bildirib.
Onun sözlərinə görə, müasir enerji sistemi artıq təkcə elektrik enerjisi demək deyil: “Regionda Gürcüstandan keçən və Azərbaycan neft və qazının Türkiyəyə, daha sonra isə Avropaya tranzitini təmin edən boru kəmərləri uzun müddətdir fəaliyyət göstərir”.
Nazir müavini bildirib ki, hazırda növbəti layihə – Qara dənizin dibi ilə Avropa istiqamətində elektrik kabelinin çəkilməsini müzakirə edilir: “Bunlar həm geosiyasi, həm də geotexniki baxımdan mürəkkəb və kapital tutumlu qərarlardır. Region mürəkkəb relyefi ilə seçilir: infrastrukturun çəkilməsi tələb olunan dağlıq ərazilər, çoxsaylı çaylar, zəngin təbii resurslar. Hətta su elektrik stansiyalarının tikintisi də asan olmayan ictimai və iqtisadi dialoq tələb edir”.
O vurğulayıb ki, kommersiya səmərəliliyi, maliyyə məqsədəuyğunluğu və enerji təhlükəsizliyi vəzifələri arasında balans tapmaq üçün belə layihələr diqqətli hazırlıq və izahat işləri tələb edir.
Nazir müavini, həmçinin qeyd edib ki, Avropa təcrübəsinin vacibliyinə baxmayaraq, Cənubi Qafqaz və Asiya ölkələrinin fərdi qərarlar tələb edən özünəməxsus xüsusiyyətləri var.
“Söhbət əvvəllər mövcud olmayan, prinsipial olaraq yeni şəbəkə bağlılığından, o cümlədən Xəzər və Qara dənizlərdəki sualtı kabellər vasitəsilə əlaqədən gedir. Faktiki olaraq biz enerji Orta Dəhlizini yaradırıq. Əgər əvvəllər onun haqqında əsasən avtomobil və dəmir yolu marşrutları kontekstində danışılırdısa, bu gün biz yeni səviyyəni – enerji inteqrasiyasını müzakirə edirik”, – o bildirib.
Y.Quntsadzenin sözlərinə görə, terminologiyadan asılı olmayaraq, istər tarixi İpək Yolu, istər müasir Orta Dəhliz, istər ADB çərçivəsində CAREC 2, istərsə də Transxəzər marşrutu olsun, söhbət artıq özünü doğrultmuş bir istiqamətdən gedir: “Bu gün üçün bu, ənənəvi şimal və cənub marşrutlarına yeganə təhlükəsiz alternativdir”./report.az
