Politoloq Fərhad Məmmədov Cənubi Qafqazda kommunikasiyaların açılmasına hazırlıq və Aİ-nin bu prosesdəki rolu barədə fikirlərini bölüşüb.
O, ABŞ Prezidenti Donald Trampın iştirakı ilə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyan arasında imzalanmış Birgə Bəyannamənin nəticələrindən birinin kommunikasiyaların açılması ilə bağlı bəyanat olmasını xatırladır.
F.Məmmədovun sözlərinə görə, bütün açılma prosesi Naxçıvana gedən bir marşrutun həyata keçirilməsi ilə bağlı olduğu üçün yalnız bir marşrut – TRIPP müzakirə edilib və razılaşdırılıb. Politoloq deyib ki, Ermənistan hökuməti Naxçıvana gedən marşrutun maneəsiz olması barədə suveren qərar qəbul edib və bu prosesin təminatının ABŞ şirkətinə həvalə edilməsi qərara alınıb. Onun sözlərinə görə, hazırda Ermənistan hökuməti ABŞ ilə bu istiqamətdə danışıqlar aparır, lakin ABŞ-dəki “şatdaun” səbəbindən proses gecikir.
Fərhad Məmmədov qeyd edib ki, Azərbaycan azad edilmiş ərazilərdə dəmir yolunun bir hissəsini öz vəsaiti hesabına sürətlə qurur və Ermənistanla sərhədə çatdırır. O, əlavə edib ki, modernləşdirmədən kənarda yalnız Ordubaddan Ermənistanla sərhədə qədər kiçik bir hissə, həmçinin Naxçıvanın özündəki və ondan sonrakı dəmir yolları qalır. Politoloqun sözlərinə görə, Naxçıvandan sonrakı dəmir yolları iki istiqamətdə davam edir – Türkiyəyə (Qars–Naxçıvan xətti üzrə işlər başlayıb və 4–5 ilə istifadəyə veriləcəyi gözlənilir) və Ermənistana (Sədərəkdən sonrakı kiçik bir hissə qalır). O, həmçinin Qazax–İcevan dəmir yolunun da mövcud olduğunu, lakin bunun üçün ciddi sərmayə və TRIPP-dən daha çox vəsait tələb olunduğunu bildirib.
F.Məmmədov vurğulayıb ki, TRIPP-in dəyəri 300 milyon dollara qədər qiymətləndirilir, ABŞ layihə üçün 140 milyon dollar ayırıb və bu rəsmi elan olunub. Qalan 160 milyon dollar isə hələ tapılmadığını, Ermənistan hökumətinin nəzərinin Aİ-yə və beynəlxalq maliyyə qurumlarına yönəldiyini qeyd edib.
Politoloq bildirib ki, yeni yol hissələrinin tikintisi və Naxçıvandakı dəmir yolunun modernləşdirilməsi ayrıca mövzudur və bu işə də sərmayə qoymaq lazımdır. O, Azərbaycanın diqqətini Aİ-yə yönəltdiyini və Aİ-nin xüsusi təmsilçisi Qrononun bu yaxınlarda Naxçıvana səfər etdiyini xatırladıb.
F.Məmmədovun fikrincə, digər hissələr daha mürəkkəbdir, çünki bu, Rusiya dövlət şirkəti olan Rusiya Dəmir Yollarının törəməsi Cənubi Qafqaz Dəmir Yolları ilə əməkdaşlığı nəzərdə tutur. O, əksər layihələrdə gözləntilərin Aİ-yə yönəldiyini, lakin Brüsseldən hələ də aydın cavab gəlmədiyini bildirib.
Politoloq vurğulayıb ki, Aİ-nin bölgədə kommunikasiyaların açılması prosesinə harada və nə qədər sərmayə qoymağa hazır olduğu bəlli deyil, baxmayaraq ki, Aİ-nin maliyyə resursu mövcuddur. Onun sözlərinə görə, Aİ üçün bu layihələrin əhəmiyyəti regionda fəal olmaq, “Qlobal Gateway” kimi təşəbbüslərlə mövqeyini gücləndirmək və Mərkəzi Asiya ilə əlaqələrini dərinləşdirmək məqsədi daşıyır.
Fərhad Məmmədov əlavə edib ki, bu gün Bakı Aİ-nin marağını hiss etmir. Hərçənd, yüksək səviyyəli səfərlər və görüşlər keçirilib, Brüssel münaqişədən sonrakı bərpa işlərində – azad edilmiş ərazilərdə tikinti, minalardan təmizləmə və kommunikasiyaların açılması ilə bağlı infrastruktur layihələrində iştirak üçün də addım atmır.
Sonda politoloq vurğulayıb ki, Aİ ilə Azərbaycan arasında münasibətlərin səviyyəsinin yüksəldilməsi ilə bağlı da müsbət xəbərlər yoxdur. Brüsselin davam edən sükutu və qeyri-müəyyənliyi Azərbaycanı digər maliyyə mənbələrinə diqqət yönəltməyə vadar edəcək.
Məmmədovun sözlərinə görə, Bakı bu məsələdə tamamilə haqlıdır və Aİ-nin qeyri-müəyyən fikirləri fonunda digər tərəflərin təkliflərinə daha diqqətlə qulaq asacaq. /azpolitika.info
