Bir fincan çay çoxlu qida maddələri ehtiva edə bilər ki, bunlar sağlamlıq üçün əhəmiyyətli üstünlüklərə malikdir. İstər çayı soyuq, istər isti qəbul edin, bu içki gündəlik istehlak üçün çox faydalıdır.
Buna görə də “Real Simple” nəşri ən faydalı qida maddələri və sağlamlığa təsirləri ilə 10 çay növünü seçib.
Əsasən iki növ çay mövcuddur – bitki mənşəli və “həqiqi” (Camellia sinensis bitkisindən).
“Hər iki əsas çay növü sağlamlıq üçün faydalı qida maddələri və fitokimyəvi birləşmələr ehtiva edir ki, bunlar müxtəlif yollarla fayda verir və gündəlik istehlak üçün idealdır”, deyə sertifikatlı fitoterapevt Reyçel Robinet qeyd edir.
Bitki mənşəli çaylar
Bitki mənşəli çaylar meyvə, taxıl, çiçək, ədviyyat, kök və otlardan hazırlanır. Bunlara zəncəfil çayı, darçın, zerdeçal, fennel, itburnu və kamomil çayları daxildir.
Camellia çayları
Camellia sinensis bitkisindən hazırlanan çaylardır. Bu çalılığın yarpaqları toplanıb xüsusi üsulla emal olunur ki, qara, yaşıl, ağ, oolong, həmçinin qırmızı, pu-erh və sarı çay əldə edilsin.
Nəşr ən faydalı çay növlərini və onların sağlamlığa faydalarını belə açıqlayıb:
Qara çay – Ən çox yayılmış çaylardan biridir. Qara çay ən uzun oksidləşməyə məruz qalır və yarpaqları digər çaylardan daha kiçik doğranır, bu isə daha dərin dad və daha yüksək kofein tərkibi verir. Polifenollar isə immuniteti, bağırsaq, beyin və metabolizmi dəstəkləyir.
Zəncəfil və sarıköklü çay – Sarıkökün tərkibindəki kurkumin iltihab əleyhinədir, zəncəfilin tərkibindəki gingerol isə ağrını azaldır və həzmi yaxşılaşdırır. Bu kofeinsiz qarışıq günə başlamaq, bitirmək və ya fasilə vermək üçün əla vasitədir. İstəyə görə bal əlavə etmək olar.
Yaşıl çay – Minimimal oksidləşmiş çaydır. Qversetin, kempferol, katexinlər və epiqallokatexin qallat (EGCG) kimi bioaktiv birləşmələr ehtiva edir, immuniteti, ürək-damar, bağırsaq və metabolizmi gücləndirir.
Limonlu çay – Limonlu çay gündəlik istehlak üçün uyğundur. Limon C vitamini və limonen terpini ilə iltihab əleyhinə və antidepressiv təsir göstərir.
Ağ çay – Yaşıl çaya nisbətən təxminən 15% az kofein ehtiva edir. L-teanin adlı amin turşusu ilə beyin funksiyasını, immuniteti və ürək sağlamlığını dəstəkləyir. Həmçinin dəri və yara sağalmasını təşviq edə bilər.
Hibiskus çayı – Kofeinsiz, məşhur bitki mənşəli çaydır. Qlükoza səviyyəsini stabilləşdirir, rutin və qversetin ilə allergiya və mast hüceyrələrinin funksiyasını normallaşdırır. Ürək sağlamlığını qoruyur, qan təzyiqi və xolesterolu tənzimləyir.
Earl Grey çayı – Qara çay əsasında, bergamot yağı ilə ətirli hazırlanır. Kofein tərkibi qara çayla eynidir, rifahı yaxşılaşdırır.
Nanə çayı – Nootrop təsiri ilə yaddaş, diqqət və konsentrasiyanı yaxşılaşdırır. Həzm problemlərini, qarın şişkinliyini azaldır, öskürək və sinuz infeksiyası simptomlarını yüngülləşdirir.
Oolong çayı – Ürək, beyin, metabolizm, bağırsaq və immunitet sağlamlığını dəstəkləyir. Yarpaqları qara çaydan böyükdür və dadı yumşaq və ya daha zəngin ola bilər.
Kamomil çayı – Yatmağa və rahatlaşmağa kömək edir. Həm həzm, həm də sakitləşdirici təsir göstərir. İltihab, metabolizm və immunitet üçün faydalıdır, həmçinin narahatlıq əlamətlərini yüngülləşdirir.
