Milli müdafiə naziri Yaşar Gülərin açıqlaması S-400 hava hücumundan müdafiə sistemlərinin konkret bir ölkəyə satılması barədə yekun qərarın verildiyi anlamına gəlmir. Açıqlamadan görünür ki, F-35 proqramı və CAATSA sanksiyaları kontekstində müxtəlif həll modelləri, o cümlədən üçüncü ölkələr variantı da nəzərdən keçirilir.
Bu sözləri açıqlamasında Türkiyənin ölkəmizdəki keçmiş hərbi attaşesi general-mayor Yücel Karauz deyib.
“Bu çərçivədə S-400-lərin hansı ölkələrə verilə biləcəyi qiymətləndirilərkən üç əsas meyar ön plana çıxır: Rusiyanın razılığı və ya ən azı etiraz etməməsi, ABŞ ilə F-35 və CAATSA məsələləri üzrə aparılan danışıqlara müsbət töhfə verməsi, sistemi qəbul edəcək ölkənin onu effektiv şəkildə istismar edə bilməsi.
Bu meyarlar nəzərə alındıqda ekspert dairələrində zaman-zaman adı çəkilən ölkələr sırasında Azərbaycan, Pakistan, Səudiyyə Ərəbistanı, Qətər və Hindistan yer alır. Lakin qeyd etmək lazımdır ki, bu ölkələrdən heç biri rəsmi namizəd kimi açıqlanmayıb. Bunlar daha çox ekspertlərin geosiyasi qiymətləndirmələridir”, – o bildirib.
Karauzun sözlərinə görə, Azərbaycan variantı nəzəri baxımdan mümkündür, lakin hazırkı mərhələdə ehtimal aşağı-orta səviyyədə qiymətləndirilə bilər:
“Bunun bir neçə səbəbi var: Azərbaycan Türkiyənin ən yaxın strateji müttəfiqidir və Ankara üçün etibarlı tərəfdaş hesab olunur, Azərbaycanın hava hücumundan müdafiə sistemi həm Rusiya, həm də İsrail istehsalı olan komplekslərdən ibarətdir. Texniki baxımdan S-400 sisteminin inteqrasiyası mümkündür. Bununla yanaşı, Azərbaycan son illərdə İsrail istehsalı olan müasir hava hücumundan müdafiə sistemlərinə ciddi investisiyalar yatırıb. Bu baxımdan qısa müddətdə S-400-ə təcili əməliyyat ehtiyacının olduğu söylənilə bilməz.
Digər tərəfdən, Bakı Rusiya ilə Qərb arasında xarici siyasətdə həssas tarazlığı qorumağa çalışır. S-400 alınması bu balansı lazımsız şəkildə beynəlxalq müzakirə mövzusuna çevirə bilər. Bu səbəbdən hesab edirəm ki, Azərbaycanın adı çəkilsə belə, məsələnin siyasi və diplomatik tərəfi hərbi tərəfdən daha ağır basacaq.
Düşünürəm ki, Ankaranın əsas məqsədi S-400-ləri mütləq hansısa ölkəyə satmaq deyil, F-35 proqramına qayıdış və CAATSA sanksiyalarının aradan qaldırılması istiqamətində Vaşinqtonla qəbul edilə biləcək bir həll formulunu tapmaqdır.
Ona görə də bu gün müzakirə olunan üçüncü ölkə variantı daha çox diplomatik danışıqlarda nəzərdən keçirilən alternativlərdən biridir. Hansı ölkənin seçiləcəyi isə yalnız hərbi ehtiyaclarla deyil, Ankara, Vaşinqton və Moskva arasında əldə olunacaq siyasi və diplomatik razılaşmanın məzmunundan asılı olacaq”./axar.az
