Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski Rusiya lideri Vladimir Putini İstanbulda birbaşa danışıqlara dəvət edib. “The Guardian” yazır ki, bu addım Kiyevin təşəbbüsü ələ almaq və Moskvanı siyasi təzyiq altına salmaq cəhdidir.
Qərb ölkələri – Britaniya, Fransa, Almaniya və Polşa – Kiyevə birgə səfərləri zamanı 30 günlük atəşkəs təklifi irəli sürüblər. Britaniyanın Baş naziri Keir Starmer bəyan edib ki, Rusiya bu təklifi qəbul etməzsə, sanksiyalar sərtləşdiriləcək və Ukraynaya hərbi yardım artırılacaq.
Putin atəşkəs çağırışını şərtsiz qəbul etməyib, əvəzində danışıqları İstanbulda keçirməyə razı olduğunu bildirib. Analitiklərə görə, bu addım Avropanın təzyiqlərindən yayınmaq və ABŞ-ın yeni rəhbərliyinə qarşı “konstruktiv tərəf” obrazı yaratmaq məqsədi daşıyır.
Eyni zamanda Putin, Donald Trampın diqqətini çəkməyə çalışır. Tramp “Truth Social” platformasında Ukraynanın danışıqlara dərhal razılaşmalı olduğunu qeyd edib. Bu da Kremlin danışıqlardan daxili və xarici siyasi dividentlər gözlədiyini göstərir.
Zelenski isə Putinə ultimatum verərək bildirib ki, mayın 13-dən etibarən qeyd-şərtsiz atəşkəs qəbul olunmasa, Qərb tərəfindən yeni və sərt sanksiyalar paketi tətbiq olunacaq. O, İstanbulda sülh danışıqlarına hazır olduğunu vurğulayıb və Putinin də ora gələcəyinə ümid etdiyini bildirib. Bu çağırış həm diplomatik, həm də psixoloji təzyiq vasitəsi kimi dəyərləndirilir.
İstanbulun danışıqlar üçün seçilməsi Türkiyənin vasitəçilik səylərinin yenidən gündəmə gəlməsinə səbəb olub. 2022-ci ildə də bu şəhər Rusiya-Ukrayna danışıqlarına ev sahibliyi etmişdi.
Danışıqların baş tutması bir neçə faktordan asılıdır:
- Avropa liderlərinin koordinasiyalı dəstəyi;
- Trampın ritorikasındakı dəyişikliklər;
- Rusiyada artan iqtisadi və hərbi narazılıqlar;
- Türkiyənin vasitəçi kimi regional rolunu bərpa etmək istəyi.
Nəticə etibarilə, tərəflər arasında İstanbulda görüş baş tutsa, bu uzun fasilədən sonra ilk real diplomatik addım olacaq. Barış ehtimalı zəif olsa da, danışıqların yenidən gündəmə gəlməsi münaqişənin gələcəyi baxımından önəmlidir.
