İstanbulda keçirilən Rusiya-Ukrayna danışıqlarının 3-cü raunduna verilən qiymətləndirmələr kifayət qədər ziddiyyətlidir. Danışıqlarda Rusiya və Ukraynanın qarşılıqlı olaraq yeni təkliflərlə çıxış etməsini az da olsa irəliləyiş adlandıranlar da var, əksinə, Rusiyanın vaxt uzatdığını, təkliflərinin texniki xarakter daşıdığını və Kremlin ciddi danışıqlarda maraqlı olmadığını iddia edənlər də.
“The Wall Street Journal”-da dərc edilən məqalənin müəlliflərinin fikrincə, Moskvaya sülh sazişi bağlamaq üçün 50 gün vaxt verən ABŞ Prezidenti Donald Trampın ultimatumuna baxmayaraq, Rusiya-Ukrayna danışıqlarının üçüncü raundu nəticəsiz başa çatıb. Cəmi 40 dəqiqə davam edən görüşdən sonra Ukrayna nümayəndə heyətinin rəhbəri, Milli Təhlükəsizlik və Müdafiə Şurasının katibi Rustem Umerov “Biz döyüşlərin dayandırılması və ya atəşkəsin yaradılmasında heç bir irəliləyiş görmürük” deyib. O vurğulayıb ki, altı aylıq danışıqlarda heç bir əsaslı nəticə əldə olunmayıb.
Kiyev növbəti dəfə prezidentlər Vladimir Putin və Vladimir Zelenski arasında birbaşa görüş keçirməyi təklif etsə də, Moskva bunu bir daha rədd edib.
Nəşr xatırladır ki, Rusiya nümayəndə heyətinə keçmiş mədəniyyət naziri, Putinin etibarlı adamı Vladimir Medinski başçılıq edib: “Müşahidəçilər baş verənləri real kompromis əldə etmək niyyəti olmayan uzun-uzadı bir ritual adlandırırlar.
Karnegi Rusiya-Avrasiya Mərkəzinin direktoru Aleksandr Qabuyev hesab edir ki, Kreml Ukraynanın kapitulyasiyasını nəzərdə tutmayan danışıqlarda maraqlı deyil: “Putin məlum səbəblərə görə hələlik Ukraynanın tam təslim olmasını nəzərdə tutmayan heç bir sövdələşmədə maraqlı deyil”.
Bu arada Donald Tramp vasitəçi rolunu qoruyub saxlamağa çalışır. O, 50 gün ərzində sülh əldə olunmasa, Rusiyanın əsas ticarət tərəfdaşlarına 100%-lik tariflər tətbiq etməyə hazır olduğunu bəyan edib. Eyni zamanda o, Ukraynaya əlavə “Patriot” zenit-raket komplekslərini təhvil verəcəyini vəd edib.
Ağ Evin mətbuat katibi Anna Kelli vurğulayıb ki, “Rusiya və Ukrayna prezident Trampın rəhbərliyi sayəsində uzun illərdən sonra ilk dəfə birbaşa danışıqlar aparır”. Lakin analitiklər bu səylərin effektivliyinə şübhə edirlər. Qabuyevin fikrincə, Tramp Ukraynanı aktiv şəkildə dəstəkləməyə yox, daha çox siyasi pauzaya nail olmağa meyllidir: “O, çətin ki, qəti addımlar atsın. Onun ukraynalıları proaktiv şəkildə dəstəkləməkdənsə, vaxtı uzadacağı ehtimalı daha çoxdur”.
Eyni zamanda, Konqresdəki sanksiya təşəbbüsləri, xüsusən də senator Lindsi Qremin Rusiyaya 500%-lik rüsum tətbiq etmək təklifi Trampın özü tərəfindən əngəllənib. Respublikaçılar bu tədbirləri dəstəkləmədilər.
Moskva isə öz növbəsində sərt şərtlər irəli sürməkdə davam edir: Krım və onun nəzarətində olmayan ərazilər də daxil olmaqla, digər dörd region üzərində Rusiyanın suverenliyinin tanınması və Ukraynanın hərbi ittifaqlara qoşulmaq istəyindən əl çəkməsi.
Kremlin sözçüsü Dmitri Peskov danışıqlar ərəfəsində deyib: “Biz sehrli irəliləyiş gözləmirik”.
Beləliklə, diplomatiya baxımından çıxılmaz vəziyyətdə Rusiya hərbi əməliyyatları gücləndirir: “Ukrayna şəhərlərinə zərbələr davam edir, mülki infrastrukturun dağıdılması artır. Qərbin yardımına baxmayaraq, təchizat Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin ehtiyaclarını ödəmək üçün kifayət etmir. Amerikalı analitiklər qeyd edirlər ki, “Patriot yaxşıdır, lakin bu kifayət deyil”.
Ukrayna hökumətinin keçmiş müşaviri Yevgeniya Qaber vurğulayıb: “Rusiya nümayiş etdirir ki, o, vicdanla danışıqlar aparmır. Mülki infrastruktura davamlı hücumlar bunun birbaşa sübutudur””.
