“ABŞ Prezidenti Donald Tramp inanır ki, Putin yalnız ərazi istəyir və əgər Donbasın qalan hissəsini ələ keçirərsə, sülh sazişi əldə ediləcək. Ağ Evin buna inanmasını anlamaq olar, çünki Kreml həmişə məhz bu cür görüntü yaradıb”.
Qəzet yazır ki, Ukraynanın müttəfiqləri hələ də Vladimir Putinin əslində nə uğrunda mübarizə apardığını, nə istədiyini anlamayıblar. Onun əsl məqsədlərini anlamadan isə Avropada davamlı sülhə nail olmaq mümkün deyil.
Nəşrin qeyd etdiyi kimi, Moskva mahiyyət etibarilə Trampı Ukraynaya təslim olmaq üçün təzyiqi artırmağa inandırmağa çalışır, 14 trilyon dollarlıq mineral meqa-saziş ideyasını təklif edir və Trampın xüsusi nümayəndələri Stiven Uitkoff və Cared Kuşnerə gələcək birgə qazanclarla bağlı fantastik vədlər verir.
“Amma əslində Moskva tamamilə fərqli bir şey istəyir və onun həmişə axtardığı budur: Ukrayna üzərində siyasi nəzarət. Sadəcə bir ərazi parçası deyil, ölkənin siyasi həyatına davamlı müdaxilə üçün hüquqi şəkildə təsdiqlənmiş bir mexanizm. Kreml Ukraynanın dil siyasəti, mediası, Pravoslav Kilsəsi, tarixi yaddaşı və seçkiləri üzərində təsir axtarır”, – deyə nəşr əlavə edir.
Nəşrin fikrincə, Putinin gözündə Qərb müttəfiqlərini seçməkdə azad olan, həqiqətən müstəqil və demokratik Ukrayna Rusiyanın təhlükəsizliyi üçün fundamental və ekzistensial təhlükə yaradır.
“The Telegraph” xatırladır ki, 2008-ci ildə ABŞ-nin Moskvadakı səfiri və daha sonra Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin rəhbəri olan Uilyam Börns Vaşinqtona göndərdiyi teleqramda Ukraynanın NATO-ya üzv olmaq istəklərinin Rusiya üçün “emosional cəhətdən həssas və ağrılı bir məsələ” olduğuna dair xəbərdarlıq etmişdi. Börns Putinin “mühasirədən” qorxduğunu və Moskvanın “müdaxilə edib-etməmək barədə qərar verməli olacağını” bildirmişdi və qeyd etmişdi ki, Rusiya belə bir seçimlə üzləşmək istəmir.
Nəşr qeyd edir ki, bütün bunların fonunda müharibə Rusiyanın gözləntilərinin əksinə olaraq, Ukraynanın müstəqilliyini zəiflətməyib; əksinə, onu gücləndirib. Bir neçə il davam edən döyüş və dağıntılardan sonra Rusiyapərəst hökumətin Kiyevdə hakimiyyətə qayıtması perspektivləri artıq praktiki olaraq yoxdur.
Bununla belə, “The Telegraph” qəzetinin yazdığına görə, Kreml Rusiyanın “qardaş millət” adlandırdığı insanların yaşadığı ölkə üzərində təsirini qorumaq üçün yollar axtarmağa davam edir. Nəşr hesab edir ki, Moskvanın əsas məqsədi öz imperiyasını bərpa etmək deyil, Ukraynanın Qərb hərbi ittifaqlarına qoşulmasının qarşısını almaqdır. Qəzetin fikrincə, bu kontekstdə, keçmiş Britaniya Baş naziri Boris Consonun Britaniya və Fransa qoşunlarını dərhal Ukraynaya yerləşdirmək təşəbbüsü istənilən sülh prosesini poza bilər.
“Bu, həmçinin Rusiyanı daha da dağıdıcı eskalasiyaya təhrik edə bilər, o cümlədən NATO sülhməramlılarına hücumlara. Avropanın Ukraynanın sonsuza qədər döyüşməyə davam etməsi təkidi də çıxılmaz vəziyyət yaradır”, – The Telegraph yazır.
Nəşrin məlumatına görə, iki tərəf qarşılıqlı inamsızlıq vəziyyətindədir: Kiyevdən irəliyə doğru atılan hər addım Moskvanın getdikcə daha sərt tələbləri ilə müşayiət olunur, Ukrayna isə istənilən razılaşmanın kövrəkliyindən qorxaraq 5-ci maddəyə bənzər bir razılaşma və AB üzvlüyü də daxil olmaqla ən etibarlı təhlükəsizlik zəmanətlərində israr edir.
“Lakin Ukrayna danışıqlarındakı dalan vəziyyətinin əsl səbəbi Putinin əsas siyasi məqsədindən əl çəkməməsidir: o, heç vaxt azad, qərbyönümlü Ukraynanın varlığına razılaşmayacaq. Məhz bu, danışıqların müharibənin özü qədər çətin və nəticəsiz hala gəlməsini izah edən dönüş nöqtəsidir”, – “The Telegraph” nəticə çıxarır. /azpolitika.info
