İqtisadçı Natiq Cəfərli İqtisadiyyat naziri Mikayıl Cabbarovun son açıqlamalarına münasibət bildirib.
Nazirə səslənən N.Cəfərli vergi-rüsum artırmaqla ölkə iqtisadiyyatının inkişafını gözləməyin yersiz olduğunu qeyd edib:
“Mikayıl Cabbarov: “Həyata keçirilən tədbirlər nəticəsində vergi inzibatçılığı təkmilləşdirilib, biznes mühitinin yaxşılaşdırılması və iqtisadi fəaliyyətin leqallaşdırılması istiqamətində mühüm addımlar atılıb. 2019-cu il yanvarın 1-dən qeyri-neft özəl sektorunda tətbiq olunan əməkhaqqı islahatı vergi sistemində aparılan dəyişikliklərin əsas elementlərindən biri olub. Bu layihə əmək münasibətlərinin şəffaflaşdırılmasına və qeyri-rəsmi məşğulluğun azaldılmasına mühüm töhfə verib və bu ilin əvvəlində layihənin icrası tamamlanıb”. Cənab nazir bu ildən özəl sektorda çalışanlar üçün 3%, gələn il 5%, 2028-ci ildə isə 7% əlavə vergi yükü gətirilməsi haqqında verilmiş qərarı əsaslandırmaq üçün bu sözləri deyib.
Hörmətli Mikayıl müəllim, 2020-ci ilin yanvarın birinə, yəni, vergi güzəştləri tədbiq edilən zaman ölkədə muzdla çalışan işçilərin sayı 1 milyon 645,4 min nəfər təşkil edib. Bunlardan 912,1 min nəfəri dövlət-büdcə sahəsində, 733,3 mini özəl sektorda çalışıblar.
Bu ilin, 2026-cı ilin yanvarın birinə, yəni hökumət vergi güzəştlərini ləğv edib, vergi yükünü artırmağa başladığı zaman muzdla çalışan işçilərin sayı 1 milyon 808 min nəfər təşkil edib. Bunlardan 865,8 min nəfəri dövlət sektorunda, 942 mini isə özəl sektorda çalışırlar. Hörmətli Mikayıl müəllim, 2020-ci ildən vergi güzəştləri tədbiq ediləndən sonra ölkəmizdə muzdla çalışanların sayı cəmi 163 min nəfər artıb. Sırf özəl sektorda işçi sayı artımını nəzərə alsaq, 208 min işçi sayı artıb ki, bu da ilə 34 min əlavə iş yeri deməkdir. Amma, bu iş yerlərinin sayının artması vergi güzəştlərinə görə olmadı axı, ciddi yoxlamalar oldu, ZATƏN VAR OLAN iş yerləri rəsmiləşdi, yenisi yaranmadı, və ya, VÖEN-i olub xidməti müqavilə ilə çalışanları məcburən rəsmiləşdirilməsi baş verdi, yəni, bu da yeni iş yerləri deyildi.
Hörmətli cənab nazir, rəsmi rəqəmlər göstərir ki, güzəştlərin tədbiqi ciddi nəticələr vermədi, amma, ləğv edildi, indi əks-effektlə qarşılaşacağıq, özəl sektorda olan iş yerlərində ciddi ixtisarlar olacaq. Bunun üzərinə dövlət-büdcə sektorunda da başlanmış ciddi ixtisarları da gəlin – mənzərə heç də yaxşı deyil.
Kiçik sahibkarlığın təşviqinə ehtiyac var ki, işini itirinlər özləri iş qura bilsinlər. Bunun üçün ƏDV-yə düşən dövriyyə 1 mln. manata qaldırılmalı, dövriyyədən vergi Bakı şəhərində 3%, regionlarda cəmi 1% olmalı, digər bütün vergi növləri ləğv edilməli, Dövlət İnvestisiya və Aqrar Bankı qurulmalı, Neft Fondundan ora ilkin olaraq 1 mlrd. manat ayrılmalı, o bank ancaq və ancaq kiçik biznes və aqrar sekrora illik cəmi 3-4%-lə kredit verməlidir. Amma, kredit verilməsi o qədər şəffaf olmalıdır ki, həm risklər nəzərə alınmalı, həm də vəsait əsl sahibkarlara, fermerlərə çatmalıdır. Hörmətli Mikayıl müəllim, iqtisadiyyat hamımızın həyatına təsir edən sahədir, ona görə də, bu sahədə alınan qərarlar ciddi müzakirə olunmalı, ölkəmizin iqtisadi modeli yenidən nəzərdən keçirilməlidir. Bu gün köhnə model artıq öz zamanını doldurub – büdcə xərcləri hesabına böyümə modelinin sonuna gəlmişik, büdcənin gəlirləri azalıb, qənaət rejiminə keçimək zərurəti yaranıb.
Cənab nazir, bu gün hökumət büdcə gəlirlərinin azalmasını ən böyük problem kimi görür, buna görə də, vergi-rüsum artırmaqla bu problemi həll etmək istəyir – doğru yanaşma deyil, ən böyük problemimiz iqtisadi aktivliyin, ÜDM-in artım tempinin azalmasıdır. Hədəf kimi məhz iqtisadi aktivliyin artırılması qoyulmalıdır, bu zaman bir müddət sonra büdcə gəlirləri də zatən artacaq…” /azpolitika.info
