Bu gün Azərbaycanın bank sektoru rəqəmsallaşma ilə təhlükəsizlik çağırışlarının kəsişdiyi bir dövrdən keçir.
Bunu İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzinin icraçı direktoru Vüsal Qasımlı Bakıda keçirilən IX Beynəlxalq Bankçılıq Forumunda bildirib.
Onun sözlərinə görə, məlumat əsaslı idarəetmə, rəqəmsal ekosistemlər, açıq bankçılıqdan açıq finans sisteminə keçid, real vaxtda ödənişlər və süni intellektin tətbiqi artıq bankçılığın yeni standartlarıdır: “Məlumdur ki, istehlakçı davranışı dəyişir, texnologiya sürətlənir, risklər isə daha mürəkkəb forma alır. Bank sektorunun əsas vəzifəsi innovasiyanı təhlükəsizliklə balanslaşdırmaq, dayanıqlı və etibarlı sistemlərə keçidi təmin etməkdir. Yeni bankçılıq modeli artıq sadəcə xidmət təqdim etmək üzərində qurulmur, eyni zamanda məlumat əsaslı idarəetmə, süni intellekt ilə risklərin proqnozlaşdırılması, insidentlərin real vaxtda aşkarlanması və proqressiv regulyator standartlarının tətbiqi üzərində formalaşır. Eyni zamanda ESG çərçivələri, Bazel III tələbləri, likvidlik və risk idarəetməsində süni intellekt əsaslı yanaşmalar dayanıqlı inkişafın vacib komponentinə çevrilib”.
“Forumun gündəliyi göstərir ki, fintex-bank əməkdaşlığı, süni intellekt ilə avtomatlaşdırılmış risk monitorinqi, qabaqcıl kibertəhlükəsizlik həlləri, rəqəmsal investisiya platformaları və blokçeyn əsaslı əməliyyatlar gələcək maliyyə arxitekturasının əsasını təşkil edir.
Hesab edirəm ki, etibarlı, təhlükəsiz və dayanıqlı bank sektorunun formalaşdırılması üçün müasir texnologiyaların və analitik yanaşmaların inteqrasiyası həyati əhəmiyyət daşıyır. Xüsusilə, süni intellekt və böyük verilənlərin tətbiqi risklərin idarə olunmasında yeni imkanlar açır. Bu texnologiyalar vasitəsilə banklar kredit, likvidlik, bazar və əməliyyat risklərini daha proaktiv və dəqiq şəkildə qiymətləndirə, real vaxt çərçivəsində analitik qərar mexanizmləri ilə operativ və çevik reaksiya imkanları əldə edə bilərlər”, – deyə icraçı direktor qeyd edib.
Bundan başqa, V.Qasımlı deyib ki, bank sektorunun davamlı inkişafı üçün ekosistem yanaşması kritik rol oynayır: “Bu yanaşma, maliyyə institutlarının müştərilər, fintech şirkətləri, tənzimləyici orqanlar və digər maraqlı tərəflərlə inteqrasiya olunmuş və qarşılıqlı əlaqəli bir ekosistem yaratmasını təmin edir. Belə bir ekosistem, informasiya paylaşımı, innovasiya təşviqi və risklərin paylanması baxımından sektorun dayanıqlılığını artırır.
Bundan əlavə, requlyatorların proqressiv və çevik yanaşması bank sektorunun etibarlılığını və təhlükəsizliyini təmin edən əsas faktorlardan biridir. Requlyatorlar texnoloji inkişafı izləyərək, yeni normativ bazalar və standartlar tətbiq etməli, həmçinin süni intellekt və böyük verilənlər kimi innovativ alətlərin risk idarəetmə proseslərində istifadəsini dəstəkləməlidirlər. Bu yanaşma yalnız tənzimləyici nəzarəti gücləndirməklə kifayətlənmir, eyni zamanda bankların innovativ və dayanıqlı fəaliyyət göstərməsi üçün əlverişli mühit yaradır. Belə qənaətə gəlmək olar ki, etibarlı, təhlükəsiz və dayanıqlı bank sektorunun yaradılması, texnoloji imkanların, analitik qərar mexanizmlərinin, ekosistem əməkdaşlığının və proqressiv tənzimləyici yanaşmanın birgə tətbiqi ilə mümkündür. Öz-özlüyündə bu yanaşma yalnız risklərin effektiv idarə olunmasını təmin etməklə kifayətlənmir, həm də maliyyə sabitliyinin, iqtisadi inkişafın və ictimai inamın gücləndirilməsinə mühüm töhfə verə bilər”.
“Nəticə etibarilə, bankçılıq sisteminin yeni inkişaf modelinin rəqəmsal transformasiya, süni intellekt texnologiyaları, açıq maliyyə ekosistemləri və dayanıqlılıq prinsipləri əsasında formalaşdırılması müasir dövrün struktur iqtisadi tələblərindən biri hesab olunur. Bu istiqamətlərin inteqrasiyası maliyyə institutlarının rəqabətqabiliyyətliliyinin artırılması, risklərin daha effektiv idarə olunması və uzunmüddətli maliyyə dayanıqlığının təmin edilməsi baxımından fundamental əhəmiyyət daşıyır”, – deyə icraçı direktor fikrini tamamlayıb.
